Tết Trung thu là một ngày lễ quan trọng của một số nước Châu Á. Trong đó, Tết Trung thu ở Việt Nam thường găn liền với hình ảnh những đứa trẻ cầm lồng đèn đi chơi với gia đình vào buổi tối. Vậy từ đâu mà Tết Trung thu ở Việt Nam gắn liền với những lồng đèn trung thu, những đêm múa lân hay những ngày trăng tròn ngày rằm tháng 8 âm lịch? Hãy cùng Canavin khám phá tất tần tật về Tết Trung thu nhé.
Tổng quan về Tết Trung thu
Tết Trung thu còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như Tết hoa đăng, Tết Thiếu nhi, Tết trông trăng, Tết Đoàn Viên… Tết Trung thu có nguồn gốc từ Trung Quôc từ hơn 3000 năm trước. Đây là một văn hóa lâu đời được tổ chức vào ngày rằm tháng 8 hằng năm.
Ở Việt Nam, Tết Trung thu được cho là đã xuất hiện từ rất lâu, với những dấu vết trên mặt trống đồng Ngọc Lũ. Ngày rằm tháng 8 thường gắn liền những lễ hội về ngày nông dân thu hoạch bội thu để tạ ơn thần linh cho những điều kiện thời tiết thuận lợi. Ngoài ra, theo ghi chép trên văn bia Sùng Thiện Diên Linh ở chùa Long Đọi Sơn, Vua Lý đã tổ chức lễ hội với những nghi lễ đầy nghệ thuật như múa rối nước, hội đua thuyền hay săn bắn vào Trung Thu.
Truyện cổ tích Việt Nam liên quan đến Tết Trung Thu
chú Cuội và gốc cây đa trên cung Trăng.
Chuyện kể rằng cây đa mà chú Cuội mang về có khả năng cải tử hoàn sinh, chữa được bách bệnh. Một hôm, chú Cuội có chuyện phải đi nên dặn vợ đừng tưới nước bẩn vào cây nhưng vợ chú quên. Thế là cây đa bật gốc bay lên trời. Chú Cuội thấy thế hoảng hốt nắm lại cây nhưng không thành. Thế là chú Cuội và cây đa bay lên cung trăng. Thế là cứ đến ngày rằm tháng 8, ngay lúc mặt trăng to tròn nhất thì ta có thể thấy hình ảnh chú Cuội với cây đa trên cung trăng.
Ngày xưa, ở dọc theo một bờ sông nọ, có một ngôi làng dân cư đông đúc, phồn thịnh. Bỗng nhiên, ở dưới sông có một con cá chép thành tinh xuất hiện. Con cá này thường lên bờ vào đêm trăng tròn tháng tám tìm bắt người ta để ăn thịt. Dân cư trong làng tìm cách trốn tránh hoặc chống cự, nhưng năm nào cũng vậy, cứ đến rằm tháng tám là có rất nhiều người bị con cá chép thành tinh sát hại. Nhiều người phải bỏ làng mà đi. Làng xóm vì vậy mà trở nên thê thảm, tiêu điều.
Một hôm có nhà sư vân du qua đó, nghe dân làng trình bày thảm họa mà họ đang gánh chịu, ông mới bày cho dân làng làm mỗi nhà một cái lồng đèn hình con cá chép thật lớn, bên trong là nan tre, bên ngoài phủ vải. Đến rằm trung thu, dân làng đem lồng đèn treo trước cửa, trong lồng đèn có thắp đèn sáp lớn. Khi cá chép thành tinh lên bờ tìm người để ăn thịt, đi đến nhà nào nó cũng thấy lồng đèn cá chép, tưởng là nhà của đồng loại nên bỏ đi.
Từ đó, mỗi năm cứ đến rằm trung thu, dân làng lại làm lồng đèn cá chép. Tục này ngày càng lan rộng ra khắp nơi, trở thành một thú vui trong ngày Trung Thu.
Ngày xưa ở gần khu rừng nọ, có một ngôi làng nghèo xác xơ, bọn trẻ trong làng thường cầm những cành cây nhỏ, thứ duy nhất dễ kiếm trong rừng, vừa nhảy múa vừa như vẫy gọi phía trời cao.
Lúc đó, trên Trời vì Trăng sáng nên lũ Sao hóa mờ nhạt và buồn ơi là buồn. Nhìn bọn trẻ đông vui chơi đùa, lũ Sao thèm quá,… Chúng bèn xin phép và được Ngọc Hoàng cho một lần xuống trần gian chơi cùng lũ trẻ. Mỗi ngôi sao sà xuống đậu nhấp nháy, lấp lánh trên đầu mỗi cành cây trên tay trẻ con. Lũ trẻ con thật vui và lũ Sao còn vui hơn nhiều suốt cả đêm trăng sáng rất ngắn ngủi đó. Lần vui vẻ đầu tiên và cũng là lần cuối cùng của lũ trẻ và sao trời.
Từ đó, cứ đêm Rằm Trung thu, nhớ đến các bạn Sao, lũ trẻ đã lấy tre nứa, cành cây làm hình dáng những ngôi sao và rước đi cùng chơi. Đó là những chiếc đèn ông sao đơn giản đầu tiên. Chúng đã phát triển theo thời gian và tồn tại đến bây giờ.
Những hoạt động ngày Trung Thu
Rước đèn trung thu
![]()
Mỗi khi rằm tháng 8 đến, chắc hẵn ai cũng nghe từng câu nhạc “Tết Trung thu rước đèn đi chơi, em rước đèn đi khắp phố phường…” Việc rước đèn Trung Thu đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa Việt Nam.
Trẻ con cầm lồng đèn đầy màu sắc đi khắp phố phường làm sặc sỡ cả khu vực. Những loại đèn như đèn ông sao, đèn cá chép, đèn kéo quân… góp phần làm sinh động hơn việc rước đèn Trung Thu.
Bánh Trung Thu
Nhắc đến Trung Thu là không thể không nói đến bánh Trung Thu hay còn gọi là bánh mặt trăng. Bánh Trung thu đại diện cho mặt trăng với vẻ đẹp vằng vặc tròn đầy sáng rực rỡ. Một cặp bánh nướng, bánh dẻo tượng trưng cho hai mặt âm và dương, trong đó bánh dẻo tượng trưng cho mặt trăng sáng tròn vành vạnh tinh khôi.
Bánh Trung thu truyền thống của Việt Nam thường có nhân thập cẩm gồm: mỡ đường, hạt dưa, lá chanh, lạp xưởng hoặc gà khô, mứt bí, mứt sen, vừng rang… trộn với rượu Mai Quế Lộ và mạch nha. Những nguyên liệu này và dáng vẻ tròn vành vạnh của chiếc bánh mang ý nghĩa cầu mong mùa màng mưa thuận gió hòa, bội thu nông sản, và cầu mong một sự đoàn tụ gia đình.
Ngày nay, bánh Trung thu đã được biến tấu, sáng tạo rất nhiều trên cơ sở bánh cổ truyền: Bánh có nhân đậu xanh, đậu đỏ trứng muối, nhân gà quay, nhân yến sào, nhân tiramisu, chocolate, trà xanh, khoai môn, cốm, sữa dừa, vừng đen, cà phê… Hạt dưa cũng có thể thay thế bằng hạt macca, hạt điều, óc chó, hạnh nhân… Vỏ bánh bằng tinh than tre, bột trà xanh, bột cà phê, ca cao… hoặc được nhuộm màu từ nhiều loại cây, lá, quả như lá cẩm, hoa đậu biếc, thanh long…
Chuyện xưa kể rằng Ông Địa hóa thân thành người và chế ngự được con Lân phá hoại đời sống con người. Sau đó cho con thú lên núi và thu phục được nó. Từ đó, hằng năm Ông Địa dẫn con thú xuống chúc Tết mọi người để chứng tỏ rằng quái thú đã thay đổi từ ác sang thiện.
Múa lân như là một lời chúc, lời cảm ơn của gia chủ. Bắt nguồn từ môn nghệ thuật múa nhân gian đường phố ở Trung Quốc. Bộ ba con thú Lân – Sư – Rồng theo quan niệm nhân gian Trung Hoa tượng trưng cho sự thịnh vượng, hạnh phúc, phát đạt,… Từ ngày văn hóa Trung Hoa vào Việt Nam, tục múa lân cũng từ đó mà rộng rãi hơn. Vì thế nên múa lân có ý nghĩa cầu chúc sự thịnh vượng cho những tháng còn lại trong năm.
Nguồn: Sưu tầm
————————————————————–
CÔNG TY TNHH SÀI GÒN CANADA
- Địa chỉ: Tòa nhà HM Town, 412 Đ. Nguyễn Thị Minh Khai, Phường 5, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh
- Website: canavinpetro.vn
- Fanpage: Canavin Petroleum VN
- Hotline: +84 888 26 27 88











